اسرار امروز . نخستین روز مذاکرات فنی و مقدماتی میان هیئتهای عالیرتبه ایران و آمریکا در تفریحگاه کوهستانی بورگناشتوک سوئیس با فراز و نشیبهای فراوان و فضایی نسبتاً فشرده برگزار شد. این گفتوگوها در چارچوب «یادداشت تفاهم اسلامآباد» و با میانجیگری فعال قطر و پاکستان کلید خورد.
اسرار امروز؛ مهمترین رویدادها و تصمیمات روز اول این مذاکرات به شرح زیر است:
۱. توافق بر سر نقشه راه ۶۰ روزه و تشکیل کمیته عالی
بر اساس بیانیه مشترک کشورهای میانجی (قطر و پاکستان)، دو طرف در این روز بر سر یک نقشه راه ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی به تفاهم رسیدند. همچنین مقرر شد یک «کمیته عالی» جهت نظارت سیاسی بر روند کارگروههای تخصصی (در حوزههای هستهای، رفع تحریمها و حل اختلافات) تشکیل شود.
۲. محورهای اصلی بحث و موضع ایران
هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف و همراهی سید عباس عراقچی (وزیر امور خارجه) و عبدالناصر همتی (رئیس بانک مرکزی)، هدف اصلی خود را مطالبه تعهدات طرف مقابل دانست. تمرکز گفتگوها بر این موارد بود:
بند ۱ تفاهمنامه (آتشبس در همه جبههها از جمله لبنان): ایران تأکید کرد که ورود به توافق نهایی مشروط به اجرای کامل آتشبس در لبنان و توقف حملات اسرائیل است.
بندهای ۱۰ و ۱۱: بررسی سازوکارهای مربوط به صادرات نفت ایران و آزادسازی داراییهای مسدودشده.
۳. مواضع آمریکا و ایجاد خط ارتباطی مستقیم
در طرف آمریکایی، افرادی چون جیدی ونس (معاون رئیسجمهور)، استیو ویتکاف و جرد کوشنر حضور داشتند. دو طرف توافق کردند برای جلوگیری از سوءتفاهمهای نظامی و حوادث ناخواسته، بهویژه برای حفظ امنیت عبور و مرور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، یک خط ارتباطی مستقیم میان خود ایجاد کنند. همچنین با ایجاد یک «واحد کنترل منازعه» با مشارکت لبنان برای نظارت بر توقف درگیریها موافقت شد.
۴. تنش کلامی و فضای حاکم بر جلسه
با وجود اینکه بیانیه میانجیها فضا را «سازنده» توصیف کرد، گزارشهای خبری نشان میدهند که مواضع تند و تهدیدآمیز دونالد ترامپ در حین برگزاری جلسات (مبنی بر اینکه ایران باید فوراً مانع از نقشآفرینی نیروهای نیابتی خود در لبنان شود و در غیر این صورت ضربه سختی خواهد خورد)، موجب خشم مذاکرهکنندگان ایرانی شد؛ تا جایی که گفته شد هیئت ایرانی در مقطعی زودتر از موعد جلسه را ترک کرد.
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان در تهران تأکید کرد که ایران زیر بار زور نخواهد رفت و از حق غنیسازی خود کوتاه نمیآید.
در نهایت، دور اول این گفتگوها پس از نشستهای اولیه پایان یافت و قرار است گفتوگوهای فنی و کارشناسی در سطح کارگروهها تا پایان هفته در سوئیس ادامه یابد.